تبلیغات
شرکت تعاونی کشاورزی زنبورداران قائم شهر - زنبورداری شغلی با کمترین سرمایه گذاری با درآمد مناسب
این روزها که مردم با مشکلات اقتصادی دست و پنجه نرم می کنند بد نیست به سراغ مشاغلی بروند که نه تنها سرمایه و امکانات خاصی نیاز ندارد بلکه هم در راستای تولیدات داخلی و اقتصاد مقاومتی گام برداشته و هم درآمد مناسبی را برای خود تامین خواهند کرد. مصباح صمدی یکی از این افرادی است که در راستای تولید و اقتصاد مقاومتی گام برداشته است. وی که به پرورش زنبور و تولید عسل می پردازد زنبورداری را از سال 83 با یک کلنی زنبور با هزینه کرد تنها 10 هزار تومان شروع کرده است.

از یک کلنی زنبور عسل با 10 هزار تومان سرمایه تا افزایش چند برابری کلنی های زنبور

صمدی 42 ساله که 10 سال است به پرورش زنبور عسل مشغول است یک کلنی زنبور خود را ده ها برابر کرده و اکنون 150 کلنی زنبور دارد. شغل جالب زنبورداری و افزایش سریع تولیدات زنبور ما را بر آن داشت تا به پای این زنبور دار مهدیشهری که با تولیدات خود سهمی در اقتصاد مقاومتی ایفا کرده بنشینیم و با وی گفتگویی داشته باشیم. صمدی که پیش از پرورش زنبور عسل، گاوداری داشته است می گوید: قبل از اینکه به پرورش زنبور عسل روی بیاورم، گاوداری داشتم تا اینکه در سال 83 استاد بنده آقای زینعلیان که زنبوردار بود یک بچه زنبور به من داد که کل هزینه تهیه کندو و بقیه ملزومات  10 هزار تومان بیشتر نشد و از آن پس با یاد گرفتن راه و رسم زنبورداری از آقای زینعلیان به این شغل روی آوردم.

این زنبوردار که 40 راس گاو شیری داشته به دلیل مناسب نبودن وضعیت گاوداری و بازار شیر در سال 85 و بعد از 8 سال گاوداری خود را تعطیل می کند و از منبع درآمدی نیز خیالش راحت است چرا که زنبوران وی بعد از 2 سال به حد کافی رسیده و منبع درآمد مناسبی برای وی خواهند بود.

علاقمندی به کار تولیدی درمانی

وی که از ابتدای ورود به شغل زنبورداری به دلیل درمانی بودن عسل و هم اینکه درقرآن به آن اشاره شده به حرفه تولید عسل به عنوان یک کار تولیدی درمانی علاقمند شده بود، می گفت: وقتی صاحب زنبور شدم فروردین بود که با توجه به اینکه بچه گیری زنبورها خوب است و از هر کلنی می توان زنبور زیاد کرد، تا تابستان همان سال زنبورهای من به 2 کلنی افزایش یافتند. به گفته صمدی سال بعد زنبورهای وی 8 کلنی و 16 کلنی شدند و بعد دو سال توانسته بود با ازدیاد زنبورها به چندین برابر صاحب 25 کلنی زنبور شود. این زنبوردار که در حال حاضر 150 کلنی زنبور دارد دلیل دیگر علاقه خود به شغل زنبورداری را عدم نگهداری در یک مکان ثابت و حمل و نقل زنبورها به مناطق مختلف برای استفاده بهتر از مراتع و گل و گیاه دانست که همین در دشت و صحرا بودن و در مکان های مختلف بودن با روحیه وی سازگار است.

آسیب پذیری کمتر زنبورداری نسبت به مشاغل دیگر کشاورزی در برابر خشکسالی

وی می گفت: گاوداری را نمی شد به مناطق دیگر برد و باید یکجا ثابت می ماندند ولی زنبورها را می شود حمل و نقل کرد و اگر در مراتع اینجا وضعیت گل و گیاه مناسب نباشد می توان به مناطقی که وضع بهتری دارند برد و از این نظر ریسک پذیری و تلف شدن زنبورها نسبت به شغل های دیگر حوزه کشاورزی و دامپروری کمتر است. صمدی که در حال حاضر به دلیل خشکسالی و عدم بارندگی در این منطقه زنبورهای خود را برای بهره گیری بهتر به مناطق و مراتع مناسب خوزستان برده، اذعان دارد: وقتی یک منطقه زمین کشاورزی داشته باشی و خشکسالی شد دیگر هیچ کاری نمی شود کرد اما خسارات و ضربه خشکسالی به زنبور داری کمتر است چون اگر این منطقه خشکسالی شد بالاخره جایی را پیدا می کنیم که کمتر دچار خشکسالی بوده باشد و زنبورها را به آنجا نقل مکان می دهیم.

حمل و نقل زنبورها براین اساس است که زنبورها بر مدار گل کار می کنند و کسی که بخواهد عسل طبیعی و بدون شکر تولید کند ضرورت ایجاب می کند برای کار کردن زنبورها به مراتع مناسب که گل و گیاه داشته باشد انتقال یابند. صمدی می گفت: زنبوردارانی که برای تغذیه زنبورها را شکر می دهند 2 نوبت بیشتر زنبورهای خود را حمل و نقل نمی کنند اما زنبوردارانی که شکر نمی دهند تا 5 نوبت هم حمل و نقل می کنند و به محض اینکه در یک مرتع گل و گیاه آن تمام شد به مراتع دیگر می برند.

حمل و نقل زنبور نیاز ضروری شغل زنبورداری

با توجه به حمل و نقلی که می شود منبع درآمدی تولید زنبور و عسل نیز مناسب است چرا که هم عسل بیشتری تولید می شود و هم عسل تولید شده طبیعی و با کیفیت تر است و به قیمت مناسبی به فروش می رسد. به گفته صمدی هر چند که در دو سال اخیر به دلیل خشکسالی به زنبورداران ضربه وارد شده اما اگر زنبورها را حمل و نقل داشته باشند وضعیتشان نسبت به دیگر حوزه های تولیدی کشاورزی بهتر است.

طبق اظهارات وی، زنبورداران در شرایطی که خشکسالی نباشد و زنبورها را هم زیاد حمل و نقل نکنند به صورت معمول تا 2 نوبت عسل می گیرند که زمان آن یکی اواخر بهار و یکی هم اواخر مرداد یا اواسط شهریوراست اما اگر حمل و نقل باشد تا 4 نوبت هم می توان عسل برداشت کرد. این زنبوردار که از منبع درآمدی خود نسبتا راضی بوده و آن را مدیون حمل و نقل های می داند که برای زنبورها داشته، می گوید: امسال با توجه به خشکسالی که وجود دارد توانستم از هر کلنی 8 کیلو عسل برداشت کنم که 7 کیلوی آن با توجه به منطقه ای که زنبورها را برای استفاده از گل آفتابگردان برده بودم برداشت شد که اگر این حمل و نقل انجام نمی شد باید به مانند دیگر زنبورداران تنها یک کیلو عسل از هر کلنی برداشت می کردم.

آنچه که صمدی می گفت اگر خشکسالی مانع نباشد و حمل و نقل زنبورها هم زیاد باشد سالیانه از هر کندوی زنبور 12 الی 15 کیلو عسل باید برداشت شود. وی که در مجموع از 150 کلنی زنبور یک تن و 200 کیلو گرم عسل برداشت کرده می افزاید: قیمت هر کیلو عسل طبیعی 45 هزار تومان است ولی عسل های 15 هزار تومانی صنعتی هم در بازار دارند که اصل نیست و شکری است.

این زنبوردار منبع درآمدی دیگر از راه پرورش زنبور عسل را تولید بچه و افزایش کلنی های زنبور بیان کرد که می توان تعداد زنبورها را به مقدار قابل توجهی افزایش داد مثلا اگر پنجاه زنبور خوب و قوی داشته باشیم و وضعیت مراتع نیز خوب باشد می توان در طی یک سال با بچه گیری، زنبورها را سه برابر کرد و به 150 زنبور افزایش داد که اینجا می شود بچه زنبورها را فروخت و جز تولید و فروش عسل از این طریق هم درآمدزایی داشت.

زنبورداری هزینه بر نیست و وسایل و امکانات زیادی نیاز ندارد

صمدی خرید یک کلنی زنبور عسل خوب و قوی که مقداری هم عسل داشته باشد را 300 هزار تومان برآورد کرد که بعد از یک یا دو ماه که عسل برداشت شد می توان همان 300 هزار تومان سرمایه اولیه را درآورد. یعنی 10 کیلو عسل هم از این کلنی زنبور به دست بیاید و به فروش برسد بیش از  400 هزار تومان درآمد دارد که نه تنها سرمایه اولیه برمی گردد و سودش هم به دست می آید بلکه از آن طرف یک کلنی زنبور هم برای فرد باقی می ماند که  می تواند بچه گیری کند و تعداد کلنی زنبور را افزایش دهد.

عسل تقلبی بازار مشکلی برای تولید کنندگان عسل طبیعی

صمدی یکی از معضلات اساسی تولید کنندگان عسل طبیعی را عسل های تقلبی و شکری موجود در بازار می دانست که مردم هم از اصل نبودن آن خبر ندارند و به خاطر قیمت بسیار پایین از آن بیشتر استقبال می کنند هر چند تولید کنندگان عسل طبیعی بازار خود را دارند.
عسل های تولید شده وی را دوستان و آشنایان چه در شهرستان و چه از استان ها و مناطق دیگر از وی خریداری می کنند و به آن صورت برای بازار آن مشکلی ندارد.

اما این زنبوردار اصلا به زنبورهایش شکر نمی دهد تا احیانا شکر قاطی عسل اصلی نشود و اگر گاهی گل و گیاه در مراتع تمام شد و امکان حمل و نقل به مکان جدید نبود برای تامین خوراک زنبور، عسلی که ذخیره کرده را برای زنبورها می ریزد تا برای خوراک خود مصرف کنند.
وی در توضیح تشخیص عسل اصل و طبیعی از تقلبی می گوید: در ایران به گونه ای جا افتاده که عسل رس بسته یا سفت شده را می گویند شکری است در صورتی که این تفکر غلطی است عسل طبیعی و خوب در زمستان باید سفت شود و ببندد و در تابستان که گرم است به حالت عادی و رقیق باشد.

یکی دیگر از روش ها این است که اگر عسل را از بالا شره کنند و داخل لیوان آب گرم بریزند تا به کف لیوان برسد در آب حل می شود که این عسل تقلبی است برعکس اگر عسل کف لیوان جمع شود و به راحتی در آب حل نشود عسل طبیعی و بدون شکر است.
اما این رس بستن عسل در حالی است که زنبورداران برای این مسئله عسل را بخار می دهند تا دیگر نبندد و مشتری پسند باشد ولی باید توجه داشت که مقداری از خاصیت عسل با بخار دادن از دست می رود که صمدی اظهار دارد: من خودم اصلا عسل را بخار نمی دهم و آنهایی هم که با عسل آشنایی دارند می دانند که عسل خوب باید رس ببندد و اگر تمایل داشتند خودشان آن را بخار می دهند.

آنچه که در گفته های صمدی برمی آمد، مرغوب ترین عسل، عسل چهل گیاه است که از گرده افشانی گل و گیاه پایانی ییلاقات در تیرماه بدست می آید که خاصیت زیادی هم دارد و چون از گرده انواع گیاهان استفاده شده بسیار مرغوب است و عطر و طعم آن هم فرق می کند.  رنگ عسل هم بستگی به نوع گیاهی دارد که زنبور از آن گیاه گرده افشانی کرده، عسل گل آفتابگردان بیشتر روشن و رنگ زردی دارد و عسلی که از گیاه آویشن تولید می شود تیره است.

چینش زنبورها در مراتع ساماندهی شود

به گفته این زنبوردار یکی دیگر از مشکلات اساسی زنبورداری این است که زنبورداران فاصله چینش زنبورها ی یک گروه نسبت به گروه دیگر را رعایت نمی کنند مثلا منطقه ای که 2 هکتار گل دارد جواب 10 کندو را بیشتر نمی دهد از آن طرف هر 100 کلنی کندو زنبور چیزی حدود 5 کیلومتر مساحت در مدار خود باید داشته باشند یعنی زنبورها تا مساحت 5 کیلومتر از کندو پرواز دارند و در حقیقت فاصله دو گروه از کندوها در یک منطقه 10 کیلومتر باید باشد اما این رعایت نمی شود.
صمدی می گفت: این مشکل به خاطر کمبود مرتع نیست بلکه به دلیل امنیت داشتن یک منطقه یا گل و گیاه خوب داشتن منطقه است که همه به چنین مناطقی هجوم برده و زنبورهای خود را می گذارند و بنابراین شعاع فاصله ها هم کمتر می شود و زنبور کارکرد لازم را نخواهد داشت.

طبق اظهارات این زنبوردار منطقه نیزوا در شمال شهرستان مهدیشهر شاید جوابگوی استقرار هزار زنبور بیشتر نیست اما چون منطقه ای خوب با گل و گیاه مناسب است همه به آنجا هجوم می آورند و چیزی حدود 3 الی 4 هزار زنبور می گذارند که البته نه فقط زنبورداران مهدیشهری بلکه از اطراف و مناطق دیگر هم آنجا می آیند.
وی خواستار ساماندهی این مشکل از طرف جهاد کشاورزی با همکاری شرکت تعاونی زنبورداران هر منطقه شد چرا که برای حمایت از زنبورداران چنین دستورالعملی هست اما اجرایی نمی کنند.
صمدی نگهداری بیش از 150 زنبور توسط یک زنبوردار را به صلاح ندانست چرا که مراتعی که زنبورها را باید مستفر کرد جوابگوی بیش از این تعداد زنبور نیست و هر زنبورداری هم که با بچه گیری زنبورهایش بیشتر از این شوند اضافه ها را می فروشند که یک منبع درآمد هم هست.

داروهای بیماری زنبور مناسب عرضه نمی شود

بیماری کنه واروا که شایعترین بیماری زنبورها است بحث بعدی این زنبوردار بود که به آن پرداخت و می گفت: وقتی که جهاد کشاورزی داروی این بیماری را به زنبوردارها می دهند هماهنگی ندارند که یک دفعه به دست همه زنبورداران برسانند تا یک زمان استفاده شود و بیماری بین همه زنبورها از بین برود برخی زنبوردارها هم دارو را نامناسب یا دیر و زود برای زنبور استفاده می کنند و همین هم باعث می شود که این بیماری به موقع و در یک زمان کنترل و از بین نرود و زنبورهایی که آلوده به کنه هستند بیماری را به زنبورهای سالم انتقال می دهند و دچار مشکل می کنند. از طرفی در برخی مواقع جهاد کشاورزی داروی خوبی عرضه نمی کند و تقلبی است.
طبق اطلاعاتی که صمدی داشت در شهرستان مهدیشهر حدود 150 نفر در اتحادیه تعاونی زنبورداران عضو هستند ولی افرادی که واقعا زنبور داشته باشند و به این شغل بپردازند 50-60 نفر بیشتر نیستند.

در ارائه تسهیلات به زنبورداران در حق برخی ها اجحاف شد

وی که از دریافت تسهیلات 30 میلیون تومانی که دو سال گذشته و در زمان دولت احمدی نژاد توسط جهاد کشاورزی به زنبورداران ارائه می شد بهره مند شده بود می گوید: برخی از زنبورداران از این تسهیلات بهره مند شدند و برخی ها حقشان ضایع شد یعنی این وامی که بنا بود به صد نفر بدهند به 30 نفرشان دادند و به بقیه زنبورداران گفتند در نوبت باشید تا بودجه بیاید که از این 30 نفر هم فقط حدود 15 نفری که دادند زنبوردار واقعی بودند و بقیه که از این وام توانستند بهره مند شوند به اسم زنبوردار بودند.

صمدی با گلایه از این اقدام جهاد کشاورزی خواستار کنترل این نوع تسهیلات شد که بازدید کنند زنبوردار وام را در چه جایی صرف و هزینه می کند. وی همچنین از اقدام خوب بسیج سازندگی شهرستان در سال جاری در ارائه تسهیلات 15 میلیون تومانی در راستای تولید بیشتر و گام برداشتن در حوزه اقتصاد مقاومتی تقدیر کرد. این زنبوردار که در هفته بسیج در نمایشگاه اقتصاد مقاومتی که در درجزین برپا شده بود محصولات خود را ارائه کرده می گوید: دو ماه پیش یک جشنواره ملی عسل در سوادکوه مازندران برگزار شد که جشنواره خوبی بود و اگر چنین جشنواره هایی در همه استان ها برگزار شود تا عسل آن منطقه در بین مردم جا بیفتد و شناخته تر شود کار بسیار مناسبی است.

صمدی کسب تجربه را مهمترین معیار در پرورش زنبور عسل دانسته و می گفت: در زنبورداری هر چقدر پیشرفت کنی بازهم می بینی عقب هستی، من الآن هر چه که یاد گرفتم و تجربه کسب کردم بازهم می بینم باید بیشتر یاد بگیرم در کنارش از زنبورداران دیگر و باتجربه ها هم کمک می گیرم.



طبقه بندی: اخبار و اطلاع رسانی،

تاریخ : یکشنبه 26 بهمن 1393 | 11:22 ب.ظ | نویسنده : | نظرات